İcradan Araç Alırken Yaşanan Gerçek Sorunlar ve Öneriler
Forum ve deneyim paylaşımlarında öne çıkan, icradan araç alım sürecinde karşılaşılan gerçek sorunlar ve bunlardan korunmak için önerilen önlemler.
Anahtar ve belge sorunları
İcradan alınan araçların önemli bir kısmında anahtar ve/veya ruhsat teslim edilmemektedir. İcra memuru çoğunlukla araçla yakından ilgilenmez; tutanağa 'anahtar yok, ruhsat yok, km bilgisi alınamadı' yazarak geçer. Bu durum tamamen olağandışı değildir; ancak alıcı için ciddi ek maliyet ve zaman kaybı anlamına gelebilir.
Anahtarı olmayan araç çekiciyle otoparktan alınmak zorundadır. Ardından anahtarcıya ya da — immobilizer (elektronik hırsız kilidi) varsa — yetkili servise gidilmesi gerekir. Bu süreç 500 TL ile 1.500 TL arasında ek maliyet ve 1-2 haftalık bekleme süresi doğurabilir. İhale teklifi bu maliyet hesaba katılarak verilmesi önerilir.
Ruhsatsız araçlarda standart muayene yolu çalışmaz. Trafik tescil şubesinden EK-1 formuyla araç bilgileri çıkarılarak muayene başlatılabilir. Bu adım bilinmeden doğrudan muayene randevusu alınmaya çalışılırsa süreç tıkanabilir.
Yediemin otopark görevlisinin mazbata ile teslim almaya gidildiğinde 'masraf' adı altında ek ödeme istediği vakalar forum kullanıcıları tarafından aktarılmıştır. Bu yasal bir zorunluluk değildir; ancak teslim tutanağını hazır bulundurmak ve durumu icra müdürlüğüne bildirmek en güvenli yaklaşımdır.
Mali sürprizler ve maliyet hesabı
İcra araçlarında en sık yapılan hata toplam maliyeti yalnızca ihale bedeli olarak hesaplamaktır. Oysa ihale bedeline şunlar eklenmektedir: KDV (binek araçlarda %1, ticari araçlarda %20), damga vergisi, tescil harcı, sigorta, muayene, çekici ücreti, anahtar yapımı, akü ve lastik değişimi ile olası tamir giderleri. Forum kullanıcıları 'icradan ucuz araba yok, 100 araçtan 95'i masraflarla piyasa fiyatına yaklaşır' uyarısını sık paylaşmaktadır.
Muhammen bedel genellikle piyasanın en yüksek değerinden belirlenir; araç bakımsız ve hasarlı olsa bile. Bu nedenle düşük muhammen bedel yanıltıcı olabilir; gerçek toplam maliyet hesaplanmadan teklif verilmemesi önerilir.
Plakada eski sahibe ait MTV, trafik cezası veya muayene borcu varsa tescil işlemi başlatılamaz. Bu borçlar yasal olarak alıcıya geçmez; ancak fiilen tescili bloke eder. İhale öncesinde e-Devlet üzerinden plakaya ait borç sorgulaması yapılması önerilir.
Uzun süre yediemin otoparkında bekleyen araçlarda akü tam şarj tutamaz hale gelir, lastikler oturma yapar ve motor sıvıları bozulabilir. Bu masrafların neredeyse kesin olduğu forum kullanıcıları tarafından vurgulanmaktadır.
Hukuki riskler
İhalenin feshi davası: Eski araç sahibi veya ilgililer ihalenin iptali için dava açabilir. Bu durumda devir işlemi mahkeme kararına kadar askıya alınır; araç tescil edilemez ve kullanılamaz. Davanın sonuçlanması aylar sürebilir. Para bloke kalabilir.
Çalıntı ihbarı riski: Araç teslim alındıktan sonra eski sahip çalıntı ihbarında bulunursa polis aracı geri alabilir. Bu durum özellikle yediemine çekilmemiş veya yabancı plakalı araçlarda yaşandığı belgelenmiştir. İcra satış tutanağı ve devir belgelerinin eksiksiz muhafaza edilmesi bu riski azaltır.
Banka rehin sahibi olarak ihaleye girebilir: Kredili araçlarda banka birinci sırada rehin sahibidir ve avukatı veya internet teklifiyle ihaleye katılabilir. Banka zaten kendi alacağını güvence altına aldığından küçük fiyat farklarında geri adım atmaz ve sizi geçebilir. Yeni ve kredili araç ihalelerinde bu risk özellikle yüksektir.
Kapora/ön ödeme dolandırıcılığı: 'İcradan ucuz araç bulurum' diyen aracılar kaporayı alarak ortadan kaybolabilir. Haber kaynaklarında yüzlerce kişiyi etkileyen büyük dolandırıcılık vakaları belgelenmiştir. İhaleye bizzat ve icra dairesi üzerinden katılmak en güvenli yoldur; ön ödeme asla yapılmamalıdır.
Yerinde inceleme ve ihale günü
Araç görülmeden teklif verilmemesi önerilir. Fotoğraflar ve ilan metni gerçek durumu yansıtmayabilir. Deneyimli kullanıcılar önce birkaç ihaleyi izlemelerini, ardından araçları yediemin otoparkında yerinde görüp teklif verdiklerini aktarmaktadır.
İhale salonlarında özellikle küçük illerde piyasacıların (tırnakçıların) bulunabileceği belirtilmektedir. Bu kişiler dışarıdan gelen katılımcıları korkutarak ek ödeme talep edebilir; ancak yasal olarak hiçbir hakları yoktur. İhale müdürünü bilgilendirmek veya durumu tutanağa geçirmek en güvenli yaklaşımdır.
Pert kaydının resmi sisteme geçmesi 45 güne kadar sürebilir. Bu süre içinde pert araç sağlam görünebilir. Sigorta sorgusu ve bağımsız ekspertiz bu riski azaltır.
İcra araçlarının büyük çoğunluğu uzun süre bakımsız kalmış ya da borç nedeniyle icraya düşmüş araçlardır. İstisna olarak bakımlı araçlar da çıkabilir; ancak bu durum ihale öncesinde bilinmez. 'İyiyse çıkar' mantığıyla körce teklif verilmesi önerilmez.